Kanlı Dışkılama

Kanlı dışkılama, dışkıda kan görülmesi, tuvalet kağıdında kan fark edilmesi, klozette kan görülmesi, makattan kan gelmesi veya dışkının siyah-katran gibi olması şeklinde ortaya çıkabilen önemli bir sindirim sistemi belirtisidir. Kanlı dışkılama; hemoroid, anal fissür, bağırsak enfeksiyonları, bağırsak polipleri, divertikül hastalığı, inflamatuvar bağırsak hastalıkları, mide-bağırsak kanamaları veya kolon hastalıklarıyla ilişkili olabilir. Kanamanın miktarı, rengi, süresi ve eşlik eden belirtiler değerlendirme sürecinde önemlidir.

Kanlı Dışkılama Nedir?

Kanlı dışkılama, sindirim sisteminin herhangi bir bölümünden kaynaklanan kanamanın dışkıda veya makattan fark edilmesidir. Kan bazen dışkının üzerinde parlak kırmızı şekilde görülebilir, bazen tuvalet kağıdına bulaşabilir, bazen de dışkıya karışmış koyu kırmızı veya bordo renkte olabilir. Bazı kanamalar ise gözle görülmez ve dışkıda gizli kan testiyle saptanabilir.

Dışkıda kan görülmesi her zaman aynı nedene bağlı değildir. Parlak kırmızı kan çoğu zaman alt sindirim sistemi veya makat çevresi kaynaklı kanamaları düşündürebilirken, siyah ve katran gibi dışkılama üst sindirim sistemi kanamalarıyla ilişkili olabilir. Ancak kanamanın kaynağı yalnızca renge bakılarak kesin belirlenemez; hekim değerlendirmesi gerekir.

Kanlı Dışkılama Neden Olur?

• Hemoroid yani basur,
• Anal fissür yani makat çatlağı,
• Kabızlık ve sert dışkılama sonrası makat bölgesinde tahriş,
• Bağırsak enfeksiyonları ve kanlı ishal tabloları,
• Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi inflamatuvar bağırsak hastalıkları,
• Bağırsak polipleri,
• Divertikül hastalığı,
• Kolon ve rektum hastalıkları,
• Mide ülseri veya üst sindirim sistemi kanamaları,
• Kan sulandırıcı ilaç kullanımı veya bazı ilaçlara bağlı kanama riski,
• Damar yapılarıyla ilişkili bağırsak kanamaları,
• Nadir de olsa tümöral hastalıklar.

Kan Rengi Ne Anlama Gelebilir?

Kanlı Dışkılama Hangi Hastalıklarla İlişkili Olabilir?

Kanlı dışkılamanın nedeni basit bir makat çatlağı olabileceği gibi, bağırsakların daha ayrıntılı değerlendirilmesini gerektiren hastalıklarla da ilişkili olabilir. Bu nedenle kanamanın tekrarlaması veya ek belirtilerle birlikte görülmesi önemsenmelidir.

• Hemoroid: Dışkılama sırasında veya sonrasında parlak kırmızı kanama, kaşıntı, şişlik ve rahatsızlık hissi oluşturabilir.
• Anal fissür: Sert dışkılama sonrası makatta yırtılma, yanma, ağrı ve parlak kırmızı kanama görülebilir.
• Bağırsak enfeksiyonları: Kanlı ishal, karın ağrısı, ateş, bulantı ve dışkıda mukusla birlikte görülebilir.
• Ülseratif kolit: Kanlı ishal, karın ağrısı, dışkılama ihtiyacında artış ve mukuslu dışkılama ile seyredebilir.
• Crohn hastalığı: Karın ağrısı, ishal, kilo kaybı, halsizlik ve bazı hastalarda kanlı dışkılama ile ilişkili olabilir.
• Bağırsak polipleri: Bazen belirti vermeyebilir; bazı hastalarda dışkıda kan veya dışkılama düzeninde değişiklikle saptanabilir.
• Divertikül hastalığı: Kalın bağırsaktaki cepleşmeler bazı durumlarda kanamaya neden olabilir.
• Kolon ve rektum hastalıkları: Dışkıda kan, dışkılama alışkanlığında değişiklik, kilo kaybı veya kansızlıkla birlikte değerlendirilebilir.
• Üst sindirim sistemi kanamaları: Mide ülseri veya onikiparmak bağırsağı ülseri siyah dışkılama ve halsizlik gibi belirtilerle ortaya çıkabilir.

Kanlı Dışkılamaya Eşlik Eden Belirtiler Nelerdir?

Kanlı dışkılama değerlendirilirken yalnızca kanın rengi değil, kanamayla birlikte görülen diğer belirtiler de önemlidir. Karın ağrısı, ishal, kabızlık, kilo kaybı, ateş, halsizlik veya dışkılama düzeninde değişiklik kanamanın nedenini anlamada yardımcı olabilir.

Kanlı Dışkılamada Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Dışkıda kan görülmesi ihmal edilmemesi gereken bir belirtidir. Kanamanın hemoroid veya çatlak kaynaklı olduğu düşünülse bile, özellikle tekrarlayan, uzun süren veya başka belirtilerle birlikte olan kanamalarda gastroenteroloji uzmanı değerlendirmesi gerekir.

• Dışkıda kan birden fazla kez görüldüyse,
• Kanama birkaç günden uzun sürdüyse,
• Kan dışkıya karışmış şekilde geliyorsa,
• Kanlı ishal, ateş veya karın ağrısı eşlik ediyorsa,
• Kabızlıkla birlikte makattan kan gelmesi tekrarlıyorsa,
• Siyah, katran gibi dışkılama fark edildiyse,
• Açıklanamayan kilo kaybı veya kansızlık varsa,
• Dışkılama alışkanlığında yeni başlayan değişiklik olduysa,
• Ailede kolon kanseri, bağırsak polibi veya inflamatuvar bağırsak hastalığı öyküsü varsa,
• Kolonoskopi gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesi gerekiyorsa hekime başvurulabilir.

Acil Değerlendirme Gerektirebilecek Belirtiler

Kanlı dışkılama bazı durumlarda acil değerlendirme gerektirebilir. Özellikle kanamanın fazla olması, siyah dışkılama, baş dönmesi, bayılma hissi, şiddetli karın ağrısı veya kanlı kusma gibi bulgular varsa zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Kanlı Dışkılamada Kolonoskopi Gerekir mi?

Her kanlı dışkılama şikayetinde kolonoskopi yapılması gerekmez; ancak kanamanın nedeni net değilse, tekrarlıyorsa, dışkılama alışkanlığında değişiklik varsa, kansızlık veya kilo kaybı eşlik ediyorsa kolonoskopi gerekliliği hekim tarafından değerlendirilebilir.

Kolonoskopi; kalın bağırsağın ve gerektiğinde ince bağırsağın son kısmının değerlendirilmesini sağlayan bir işlemdir. Bağırsak polipleri, inflamatuvar bağırsak hastalıkları, divertikül hastalığı, kanama odakları, kolon ve rektum hastalıkları açısından hekim uygun gördüğünde planlanabilir.

Kanlı Dışkılamada Gastroenteroloji Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?

Gastroenteroloji değerlendirmesinde kanamanın ne zamandır olduğu, kanın rengi, miktarı, dışkıya karışıp karışmadığı, dışkılama sırasında ağrı olup olmadığı, kabızlık veya ishal varlığı ve eşlik eden belirtiler ayrıntılı şekilde sorgulanır. Kullanılan ilaçlar, kan sulandırıcılar, aile öyküsü ve önceki tetkikler de değerlendirilir.

• Hastanın şikayetleri ve tıbbi öyküsü ayrıntılı olarak dinlenir.
• Kanamanın rengi, miktarı, süresi ve dışkılama ile ilişkisi değerlendirilir.
• Kabızlık, ishal, karın ağrısı, kilo kaybı ve kansızlık gibi ek belirtiler sorgulanır.
• Hemoroid veya anal fissür gibi makat bölgesi sorunları açısından değerlendirme gerekebilir.
• Varsa önceki kan tahlili, dışkı testi, endoskopi, kolonoskopi veya görüntüleme raporları incelenir.
• Gerekli görülürse kan tahlili, dışkıda gizli kan, enfeksiyon testleri veya görüntüleme tetkikleri planlanabilir.
• Kolonoskopi veya endoskopi gerekliliği hastaya özel olarak hekim tarafından değerlendirilir.

Kanlı Dışkılama Şikayetinde Dikkat Edilebilecek Noktalar

Dışkıda kan görüldüğünde kanamanın kaynağını kendi kendine kesinleştirmeye çalışmak doğru değildir. Hemoroid veya makat çatlağı gibi daha sık görülen nedenler olabilir; ancak bağırsak hastalıkları, polipler veya daha ciddi durumlar da dışkıda kanla belirti verebilir.

Manisa’da Kanlı Dışkılama İçin Gastroenteroloji Değerlendirmesi

Uzm. Dr. Erhan Ergin, Manisa Yunusemre’deki muayenehanesinde kanlı dışkılama, dışkıda kan, makattan kan gelmesi, siyah dışkılama, kanlı ishal ve bağırsak kanaması şüphesi olan hastaları gastroenteroloji alanında değerlendirmektedir. Manisa başta olmak üzere İzmir ve çevre ilçelerden başvuran hastalar randevu oluşturarak muayene süreci hakkında bilgi alabilir.

Sık Sorulan Sorular

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kanlı dışkılamanın nedeni kişiden kişiye değişebilir. Tanı, tedavi ve takip süreci hekim değerlendirmesiyle planlanmalıdır. Fazla miktarda kanama, siyah dışkılama, kanlı kusma, baş dönmesi, bayılma hissi, şiddetli karın ağrısı veya hızla kötüleşen genel durum varsa acil sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.