Hazımsızlık

Hazımsızlık, yemeklerden sonra üst karın bölgesinde rahatsızlık, şişkinlik, erken doyma, mide yanması, geğirme, bulantı veya dolgunluk hissiyle ortaya çıkabilen yaygın bir sindirim sistemi şikayetidir. Tıbbi olarak dispepsi olarak da adlandırılan hazımsızlık, bazen beslenme alışkanlıklarıyla ilişkili olabilirken bazen gastrit, reflü, mide ülseri, Helicobacter pylori enfeksiyonu, safra kesesi hastalıkları veya fonksiyonel sindirim sistemi sorunlarıyla bağlantılı olabilir. Şikayetlerin uzun sürmesi, sık tekrarlaması veya günlük yaşamı etkilemesi durumunda gastroenteroloji uzmanı değerlendirmesi önemlidir.

Hazımsızlık Nedir?

Hazımsızlık, çoğunlukla üst karın bölgesinde hissedilen rahatsızlık, baskı, yanma, dolgunluk veya sindirememe hissiyle tarif edilir. Bazı hastalarda yemeklerden hemen sonra şişkinlik ve erken doyma ön plandayken, bazı hastalarda mide yanması, geğirme, bulantı veya üst karında ağrı daha belirgin olabilir.

Hazımsızlık tek başına bir hastalık adı değildir; farklı mide ve sindirim sistemi sorunlarının belirtisi olabilir. Bu nedenle şikayetin süresi, sıklığı, yemeklerle ilişkisi, kullanılan ilaçlar, kilo değişimi, dışkılama düzeni ve eşlik eden belirtiler birlikte değerlendirilmelidir.

Hazımsızlık Neden Olur?

• Hızlı yemek yemek veya lokmaları yeterince çiğnememek,
• Büyük porsiyonlar ve düzensiz öğünler,
• Yağlı, baharatlı, asitli veya mideyi rahatsız eden yiyecekler,
• Gazlı içecekler, fazla kahve tüketimi veya alkol kullanımı,
• Stres, uyku düzensizliği ve yoğun yaşam temposu,
• Reflü hastalığı ve mide asidinin yemek borusuna kaçması,
• Gastrit, mide ülseri veya onikiparmak bağırsağı ülseri,
• Helicobacter pylori enfeksiyonu,
• Safra kesesi taşı veya safra kesesiyle ilişkili sindirim sorunları,
• Uzun süreli ağrı kesici, aspirin veya bazı ilaçların kullanımı.

Hazımsızlık Hangi Hastalıklarla İlişkili Olabilir?

Hazımsızlığa Eşlik Eden Belirtiler Nelerdir?

Hazımsızlığın doğru değerlendirilebilmesi için eşlik eden belirtiler dikkatle ele alınmalıdır. Çünkü hazımsızlık kimi zaman basit bir beslenme düzensizliğiyle ilişkili olabilirken, kimi zaman gastroenteroloji değerlendirmesi gerektiren mide, yemek borusu, bağırsak, safra kesesi veya karaciğer sorunlarıyla birlikte görülebilir.

• Üst karın bölgesinde dolgunluk veya baskı hissi,
• Yemeklerden sonra şişkinlik,
• Erken doyma ve az yemekle rahatsız olma,
• Mide yanması, mide ekşimesi veya ağza acı su gelmesi,
• Sık geğirme veya gaz hissi,
• Bulantı, iştahsızlık veya yemek sonrası rahatsızlık,
• Üst karın ağrısı veya mide kazınması,
• Yemeklerden sonra uyku hali ve ağırlaşma hissi,
• Kabızlık, ishal veya dışkılama düzeninde değişiklik,
• Ağızda kötü tat veya ağız kokusu.

Hazımsızlıkta Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Ara sıra görülen hafif hazımsızlık bazı kişilerde beslenme düzeni, stres, hızlı yemek yeme veya büyük porsiyonlarla ilişkili olabilir. Ancak şikayetlerin sık tekrarlaması, uzun sürmesi, gece uykudan uyandırması veya alarm belirtileriyle birlikte görülmesi durumunda gastroenteroloji uzmanı değerlendirmesi gerekir.

Acil Değerlendirme Gerektirebilecek Belirtiler

Hazımsızlık çoğu zaman acil bir durum değildir; ancak bazı belirtiler daha ciddi bir tabloya işaret edebilir. Özellikle göğüs ağrısı, nefes darlığı, kanama bulguları veya hızla kötüleşen genel durum varsa zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

• Göğüste baskı, sıkışma veya kola/çeneye yayılan ağrı,
• Nefes darlığı, soğuk terleme veya bayılma hissi,
• Kanlı kusma veya kahve telvesi görünümünde kusma,
• Siyah, katran gibi dışkılama,
• Şiddetli ve sürekli karın ağrısı,
• Geçmeyen kusma ve sıvı alamama,
• Belirgin kilo kaybı, iştahsızlık veya hızlı kötüleşme,
• Sarılık, gözlerde veya ciltte sararma.

Hazımsızlıkta Endoskopi Gerekir mi?

Her hazımsızlık şikayetinde endoskopi yapılması gerekmez. Endoskopi gerekliliği; hastanın yaşı, şikayetlerin süresi, mide ağrısı veya reflü bulguları, yutma güçlüğü, kilo kaybı, kansızlık, kanama bulguları, aile öyküsü, kullanılan ilaçlar ve hekimin değerlendirmesine göre belirlenir.

Endoskopi; yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının değerlendirilmesine yardımcı olan bir işlemdir. Gastrit, ülser, reflüye bağlı yemek borusu değişiklikleri, mide polipleri, Helicobacter pylori değerlendirmesi veya uzun süren üst sindirim sistemi şikayetlerinde hekimin gerekli görmesi halinde planlanabilir.

Hazımsızlıkta Gastroenteroloji Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?

Gastroenteroloji değerlendirmesinde hazımsızlığın ne zamandır devam ettiği, hangi yiyeceklerle arttığı, yemeklerden sonra mı yoksa açlıkta mı ortaya çıktığı, mide yanması veya ağrı eşlik edip etmediği, kullanılan ilaçlar ve önceki tetkikler birlikte ele alınır.

• Hastanın şikayetleri ve tıbbi öyküsü ayrıntılı dinlenir.
• Beslenme düzeni, öğün alışkanlıkları, stres ve yaşam tarzı faktörleri değerlendirilir.
• Varsa önceki kan tahlili, ultrason, tomografi, endoskopi veya patoloji raporları incelenir.
• Gerekli görülürse Helicobacter pylori değerlendirmesi yapılabilir.
• Safra kesesi, karaciğer veya pankreas kaynaklı sorunlar açısından tetkik planlanabilir.
• Endoskopi gerekliliği kişiye özel olarak değerlendirilir.
• Takip ve tedavi süreci hekimin değerlendirmesine göre belirlenir.

Hazımsızlık Şikayetlerinde Dikkat Edilebilecek Noktalar

Manisa’da Hazımsızlık İçin Gastroenteroloji Değerlendirmesi

Uzm. Dr. Erhan Ergin, Manisa Yunusemre’deki muayenehanesinde hazımsızlık, mide şişkinliği, erken doyma, reflü, gastrit, mide ağrısı ve üst sindirim sistemi şikayetleri olan hastaları gastroenteroloji alanında değerlendirmektedir. Manisa başta olmak üzere İzmir ve çevre ilçelerden başvuran hastalar randevu oluşturarak muayene süreci hakkında bilgi alabilir.

Sık Sorulan Sorular

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hazımsızlığın nedeni kişiden kişiye değişebilir. Tanı, tedavi ve takip süreci hekim değerlendirmesiyle planlanmalıdır. Kanama bulguları, yutma güçlüğü, açıklanamayan kilo kaybı, şiddetli ağrı veya hızla kötüleşen genel durum varsa acil sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.