Bulantı ve Kusma

Bulantı ve kusma, mide ve sindirim sistemiyle ilgili en sık görülen şikayetler arasında yer alır. Bulantı; kusacakmış gibi hissetme, mide rahatsızlığı, iştahsızlık veya üst karında huzursuzluk şeklinde tarif edilebilir. Kusma ise mide içeriğinin ağız yoluyla dışarı atılmasıdır. Bu şikayetler bazen kısa süreli enfeksiyonlar veya beslenme hatalarıyla ilişkili olabilirken, bazen gastrit, reflü, mide ülseri, safra kesesi, pankreas, bağırsak hastalıkları, ilaç kullanımı veya farklı sistemik nedenlerle ortaya çıkabilir. Uzun süren, sık tekrarlayan veya günlük yaşamı etkileyen bulantı ve kusma durumunda gastroenteroloji uzmanı değerlendirmesi önemlidir.

Bulantı ve Kusma Nedir?

Bulantı, kişinin kusacakmış gibi hissetmesiyle ortaya çıkan rahatsız edici bir durumdur. Her bulantı kusmayla sonuçlanmaz; bazı hastalarda sadece mide rahatsızlığı, iştahsızlık, terleme, halsizlik veya baş dönmesi eşlik edebilir. Kusma ise mide içeriğinin istemsiz şekilde ağızdan dışarı atılmasıdır.

Bulantı ve kusma tek başına bir hastalık adı değildir; farklı hastalıkların belirtisi olabilir. Şikayetin ne zamandır devam ettiği, yemeklerle ilişkisi, ateş, ishal, karın ağrısı, baş dönmesi, kilo kaybı, kullanılan ilaçlar, gebelik ihtimali ve daha önce geçirilmiş hastalıklar değerlendirme sürecinde önemlidir.

Bulantı ve Kusma Neden Olur?

• Viral veya bakteriyel mide-bağırsak enfeksiyonları,
• Gıda zehirlenmesi veya bozulmuş gıda tüketimi,
• Gastrit, reflü, mide ülseri veya hazımsızlık,
• Helicobacter pylori enfeksiyonu,
• Safra kesesi taşı veya safra yollarıyla ilişkili sorunlar,
• Pankreatit veya pankreas kaynaklı hastalıklar,
• Bağırsak tıkanıklığı veya ciddi kabızlık gibi bağırsak problemleri,
• Migren, baş dönmesi veya denge sistemi sorunları,
• Gebelik, özellikle erken dönemde görülen bulantılar,
• Bazı ilaçlar, ağrı kesiciler, antibiyotikler veya takviyeler,
• Stres, yoğun kaygı, uyku düzensizliği veya hareket hastalığı,
• Diyabet, böbrek, karaciğer veya metabolik hastalıklarla ilişkili durumlar.

Bulantı ve Kusma Hangi Hastalıklarla İlişkili Olabilir?

Bulantı ve Kusmaya Eşlik Eden Belirtiler Nelerdir?

Bulantı ve kusmanın nedeni, eşlik eden belirtilere göre daha doğru değerlendirilebilir. Şikayetin yalnızca mide kaynaklı mı olduğu, yoksa bağırsak, safra kesesi, pankreas, enfeksiyon, nörolojik veya metabolik bir sorunla mı ilişkili olduğu bu belirtilerle anlaşılmaya çalışılır.

• Mide ağrısı, mide yanması veya hazımsızlık,
• Karın ağrısı, kramp veya karında hassasiyet,
• İshal, kabızlık veya dışkılama düzeninde değişiklik,
• Şişkinlik, gaz veya geğirme,
• Ateş, halsizlik veya kas ağrısı,
• Baş dönmesi, baş ağrısı veya denge kaybı,
• İştahsızlık, erken doyma veya kilo kaybı,
• Sarılık, koyu renkli idrar veya açık renkli dışkılama,
• Kanlı kusma veya kahve telvesi görünümünde kusma,
• Siyah dışkılama veya dışkıda kan görülmesi.

Bulantı ve Kusmada Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Kısa süreli bulantı ve kusma bazı durumlarda geçici enfeksiyonlar, beslenme hataları veya hareket hastalığıyla ilişkili olabilir. Ancak şikayetlerin uzun sürmesi, sık tekrarlaması, sıvı alımını engellemesi veya alarm belirtileriyle birlikte görülmesi durumunda hekim değerlendirmesi gerekir.

Acil Değerlendirme Gerektirebilecek Belirtiler

Bulantı ve kusma bazı durumlarda acil değerlendirme gerektirebilir. Özellikle kanama bulguları, sıvı kaybı, şiddetli karın ağrısı, bilinç değişikliği veya göğüs ağrısı gibi belirtiler varsa zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

• Kanlı kusma veya kahve telvesi görünümünde kusma,
• Siyah, katran gibi dışkılama veya dışkıda kan görülmesi,
• Şiddetli ve ani başlayan karın ağrısı,
• Karında belirgin şişlik, sertlik veya dokunmakla hassasiyet,
• Geçmeyen kusma ve sıvı alamama,
• Aşırı susuzluk, idrar azalması, sersemlik veya bayılma hissi,
• Yüksek ateş veya genel durum bozukluğu,
• Şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, bilinç bulanıklığı veya nörolojik belirtiler,
• Göğüste baskı, nefes darlığı, soğuk terleme veya kola/çeneye yayılan ağrı,
• Gaz ve dışkı çıkaramama ile birlikte artan karın şişliği.

Bulantı ve Kusmada Gastroenteroloji Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?

Gastroenteroloji değerlendirmesinde bulantı ve kusmanın süresi, sıklığı, yemeklerle ilişkisi, kusmanın içeriği, karın ağrısı veya dışkılama değişikliği olup olmadığı ayrıntılı şekilde sorgulanır. Kullanılan ilaçlar, alkol kullanımı, gebelik ihtimali, kronik hastalıklar ve daha önce yapılan tetkikler de değerlendirilir.

• Hastanın şikayetleri ve tıbbi öyküsü ayrıntılı olarak dinlenir.
• Bulantı ve kusmanın yemeklerden sonra mı, açlıkta mı, sabahları mı veya gece mi arttığı değerlendirilir.
• Mide ağrısı, reflü, hazımsızlık, ishal, kabızlık, ateş ve kilo kaybı gibi eşlik eden belirtiler sorgulanır.
• Varsa kan tahlili, ultrason, tomografi, endoskopi veya kolonoskopi raporları incelenir.
• Gerekli görülürse kan tahlili, elektrolit değerlendirmesi, karaciğer-pankreas testleri veya görüntüleme tetkikleri planlanabilir.
• Mide kaynaklı şikayetlerde endoskopi gerekliliği kişiye özel olarak değerlendirilebilir.
• Takip ve tedavi süreci hastanın durumuna göre hekim tarafından belirlenir.

Bulantı ve Kusma Şikayetlerinde Dikkat Edilebilecek Noktalar

Manisa’da Bulantı ve Kusma İçin Gastroenteroloji Değerlendirmesi

Uzm. Dr. Erhan Ergin, Manisa Yunusemre’deki muayenehanesinde bulantı, kusma, mide ağrısı, hazımsızlık, reflü, karın ağrısı ve sindirim sistemi şikayetleri olan hastaları gastroenteroloji alanında değerlendirmektedir. Manisa başta olmak üzere İzmir ve çevre ilçelerden başvuran hastalar randevu oluşturarak muayene süreci hakkında bilgi alabilir.

Sık Sorulan Sorular

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bulantı ve kusmanın nedeni kişiden kişiye değişebilir. Tanı, tedavi ve takip süreci hekim değerlendirmesiyle planlanmalıdır. Kanlı kusma, şiddetli karın ağrısı, sıvı alamama, bilinç değişikliği, göğüs ağrısı veya hızla kötüleşen genel durum varsa acil sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.